Analitika lijekova 2

Šifra

310518

Naziv predmeta

Analitika lijekova 2

Nastavnik

Doc. dr Jasmina Šljivić

Status predmeta

Obavezni

Godina

IV

Semestar

8

Uslov

Analitika lijekova 1

Matičnost predmeta

Naučna oblast

Medicinske i zdravstvene nauke

Naučno polje

Osnovna medicina

Uža naučna oblast

Farmakologija i farmacija

Opis predmeta

Cilj

Značaj analize farmaceutskih formulacija u svim fazama njihove pripreme i primjene je ogroman. U fazi pripreme analiza omogućava kontrolu čistoće polaznih sirovina, kvantifikaciju zaostalih sirovina sinteze u sirovom proizvodu, stepen postignutog prečišćavanja finalnog proizvoda kao i identifikaciju i kvantifikaciju degradacionih proizvoda u finalnog proizvodu. Osim toga analiza farmaceutskih formulacija omogućava i eventualno otkrivanje inkompatibilnosti ekscipijenata i aktivnih supstanci kao i uticaj ekscipijenata na rok trajanja lijeka. Analiza lijekova nije ograničena samo na farmaceutske formulacije već i na analizu humanog seruma i drugih bioloških fluida i cilju praćenja farmakokinetike lijeka kao i njegovog metabolisanja.

Ishodi učenja na nivou predmeta

Zbog velikog značaja ovog predmeta  neophodno da studenti farmacije dobro ovladaju metodama za analizu lijekova, da upoznaju njihove mogućnosti i ograničenja i da mogu da odaberu najpogodniju metodu (u smislu tačnosti, preciznosti, granice detekcije, osetljivosti i brzine izvođenja) za analizu lijekova iz određene klase lijekova. Kritična evaluacija rezultata analize takođe spada u osnovna znanja koje student treba da stekne na ovom kursu.

Sadržaj predmeta-teorijska nastava

  1. Spektrofluorimetrija. Postanak fluorescentnih spektara. Optički aranžman spektrofluorimetara. Prinos fluorescencije. Veza strukture i fluorescencije molijekula. Gašenje fluorescencije. Pojačanje fluorescencije reakcijama komplijeksiranja. Pojačanje fluorescencije promjenom reakcione sredine. Spektrofluorimetri. Komercijalni aparati i softver. Spektroflourimetrijsko određivanje ultramikro količine supstance. Metode za kvantifikaciju. Metod standardnog dodatka u spektrofluorimetriji. Spektrofluorimetrijsko određivanje flavanona i hinolona.
  2. Separacione metode u analizi lijekova. Hromatografija. Fizičko-hemijske karakteristike hromatografskog procesa. Van Dempterova jednačina. Retenciono vrijeme, faktor kapaciteta, relativna retencija. Karakteristike kolone. HETP. Normalna i reverzno fazna hromatografija. Rezolucija pikova u hromatografiji. Faktori odgovora u hromatografiji. Statistički dizajn hromatografskog eksperimenta. Gasna hromatografija. Detektori. Gasno-maseni hromatograf. Tečna hromatografija. Izokratsko i gradijentno eluiranje. Detektori – UV/Vis, elijektrohemijski, maseni, refraktometrijski. Primjena tečne hromatografije u analizi lijekova.
  3. Termičke metode analize. Termogravimetrijska analiza. Diferencijalna termogravimetrija. Diferencijalna termička analiza. Diferencijalna kalorimetrija. Efluentna analiza. Određivanje tačke topljenja i toplote topljenja. Termička analiza stabilnosti lijekova.
  4. Rentgenostrukturna analiza. Laueov difraktogram. Difraktogram praha pa Debye Shorreru. Identifikacija i kvantifikacija na osnovu difraktograma praha. Rentgenska fluorescentna analiza.
  5. Atomska apsorpciona spektrofotometrija. Izvori zračenja. Lampe kao emisioni izvori. Aspiratori. Atomizeri. Detektori. Primjena AAS u analizi lijekova.

Sadržaj predmeta-praktična nastava

  1. Spektrofluorimetrijska analiza
  2. LC – UV analiza
  3. LC – DAD analiza
  4. LC-MS analiza
  5. GC-MS analiza
  6. TGA analiza
  7. Ro praha
  8. AAS Analiza

Metode izvođenja nastave

Interaktivna predavanja ilustrovana slajdovima, laboratorijske vježbe, diskusija i radionice.

Oprema za izvođenje nastave predmeta

Analitička vaga, aparat za mjerenje tačke topljenja, pH metar; spektrofotometar.

Literatura-obavezna

  1. Ivanović D., Zečević M., Malenović A.: Analitika lijekova. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Farmaceutskifakultet, 2016.
  2. Malenović A., Sojanović B.:  Farmaceutska analiza.- Beograd: Univerzitet u Beogradu-Farmaceutski fakultet, 2010.

Literatura-preporučena

  1. European Pharmacopoeia: 10th Edition.- Strasbourg, 2018.
  2. Jugoslovenska farmakopeja: Ph Jug. V.- Beograd: Savremena administracija, 2001.
  3. Jugoslovenska farmakopeja: Ph. Jug IV.- Beograd: Savremena administracija, 1991.
  4. Baze podataka, naučni radovi.

Metrika predmeta

ECTS

Nastavne aktivnosti

Samostalni rad studenta (SRS)

Ukupno

časova

Predavanja

Vježbe

Drugi oblici nastave (DON)

5

30

30

/

90

150

Vrednovanje rada studenta

Predispitne obaveze

Završni ispit

Ukupno

Predavanja

Vježbe

Kolokvijum

Drugi oblici nastave (DON)

Pismeni

Usmeni

100

5

25

20

/

50

/